Tomasz Daszyński

Tomasz Daszyński

Struktura i organizacja OUN i UPA

Struktura i organizacja OUN i UPA

Artykuł przedstawia krótkie wprowadzenie do budowy i funkcjonowania ruchu zbrojnego, który powstał 14 października 1942 roku. Czytelnik znajdzie tu kontekst polityczny oraz podstawowe informacje o dowodzeniu, podziale terytorialnym i formacji oddziałów. W latach czterdziestych ta formacja rozwijała działania partyzanckie na…

Czy Ukraina przeprosiła za Wołyń

Czy Ukraina przeprosiła za Wołyń

Debata o rzezi wołyńskiej wciąż wpływa na relacje polsko‑ukraińskie. Spór dotyczy odpowiedzialności organizacji UPA i tego, czy działania od lutego 1943 do maja 1945 można uznać za zbrodnię zaplanowaną lub ludobójstwo. W społeczeństwie i wśród badanych pojawiają się różne oceny.…

Relacje świadków rzezi wołyńskiej

Relacje świadków rzezi wołyńskiej

Ten dział prezentuje relacje osób, które jako dzieci przeżyły wydarzenia z 1943 roku. Opisujemy zapisy Anny Szumskiej (ur. 1919), Jana Michalewskiego (1938), Jadwigi Majewskiej (1933), Kazimierza Kobylarza (1928) i Zygmunta Jana Borcza (1931). Każde świadectwo ma wartość dokumentalną. Fragmenty wspomnień…

Przebieg i metody mordów na Wołyniu

Przebieg i metody mordów na Wołyniu

Rzeź wołyńska to jedno z najtragiczniejszych wydarzeń w dziejach II Rzeczypospolitej. Miała miejsce w latach 1943–1944 na terenach okupowanych przez III Rzeszę. Szacuje się, że zginęło wtedy 40–60 tysięcy polskich cywilów. Ten tekst przybliża fakty historyczne, dokumenty i relacje świadków.…

Przyczyny rzezi wołyńskiej

Przyczyny rzezi wołyńskiej

Analiza tego kryzysu wymaga spojrzenia na skomplikowane relacje etniczne na Kresach Wschodnich. Krótka synteza pomoże zrozumieć, jak doszło do dramatów, które dotknęły tamte społeczności. Prof. Grzegorz Motyka z Instytutu Studiów Politycznych PAN wskazuje na radykalizację ideologii nacjonalistycznej w latach trzydziestych…

Ile ofiar liczyła rzeź wołyńska

Ile ofiar liczyła rzeź wołyńska

Szacunki historyków mówią o około 50–60 tysiącach poległych Polaków na Wołyniu w latach 1943–1944. To liczba, która oddaje wymiar tragedii i stawia pytania o przyczyny oraz konsekwencje tych wydarzeń. Przemoc rozprzestrzeniła się również na tereny Galicji Wschodniej, gdzie skala mordów…

Dzieci i kobiety jako ofiary rzezi wołyńskiej

Dzieci i kobiety jako ofiary rzezi wołyńskiej

W latach 1943-1944 na Wołyniu doszło do bestialskich działań, które pozostawiły trwały ślad w pamięci narodu. W wyniku tych zbrodni zginęło od 40 do 60 tysięcy przedstawicieli ludności polskiej. Ten krótki wstęp wyznacza ramę dla trudnej analizy mechanizmów przemocy. Skala…

Czym była rzeź wołyńska?

Czym była rzeź wołyńska

Rzeź wołyńska to określenie dla ludobójstwa, jakie w latach II wojny światowej dotknęło ludność polską na terenach Wołynia i Małopolski Wschodniej. W okresie od lutego 1943 roku do lutego 1944 roku doszło do masowych mordów, których kulminacja nastąpiła latem 1943…

Krwawa niedziela 11 lipca 1943

Krwawa niedziela 11 lipca 1943

Ten dzień stał się punktem kulminacyjnym rzezi wołyńskiej i symbolem masowej eksterminacji polskiej ludności na Kresach Wschodnich. W 1943 roku tysiące niewinnych osób straciły życie, a wydarzenia te wpisały się w najtragiczniejsze karty II wojny światowej. 11 lipca 1943 roku…

Polska samoobrona na Wołyniu

Polska samoobrona na Wołyniu

Polska samoobrona na Wołyniu powstała jako zorganizowana odpowiedź ludności cywilnej na falę przemocy w okresie wojna światowa. W latach 1943-1944 działania ukraińskich nacjonalistów doprowadziły do tragicznych strat. Wielu mieszkańców szukało ochrony we własnych strukturach. Ruch ten miał konkretny celu: obrona…